Marketing nima: sistema, faqat reklama emas

Marketing va reklama ko'pincha aralashtiriladi, ammo bu boshqacha narsalar. Reklama — faqat marketing ning bitta asbobi. Haqiqatda marketing — bu mahsulot yoki xizmanni sotish uchun butun ishlar: siz foydalanuvchining ehtiyojini tushundingiz dan boshlab, u sotib oldi gacha bo'lgan vaqt. Bunda mahsulotning qanday ekanligini, qanday narx qo'yishni, qayerda va qanday sotishni, mijoz bilan qanday muloqot qilishni o'z ichiga oladi.

Kichik biznesda marketing oddiy savoldan boshlanadi: men buni kimga sotaman va nega aynan menga e'tibar beradi. Agar siz kiyim tikasiz, marketing — faqat internet e'loni emas, balki tanlagan materialingiz, modelning nomi, narx, mud'i topishi mumkin bo'lgan joy va sotib olgandan keyin uning bilan qanday muloqot qilishingiz. Har bir qaror odam sizdan sotib olishni va qayta kelishni xohlamasligiga ta'sir qiladi.

Marketing reklamadan sekinroq ishlaydi. Agar siz ijtimoiy tarmoqda e'lon berdingiz — natijalar bir necha kundan ko'rinadi. Ammo brend, narx va sifat ustida ishlaganimizda — o'zgarishlar bir necha hafta yoki oylarda ko'rinadi. Bu normal. Barqaror mijozlarni olib keluvchi tizim asta-sekin quriladi. Shoshilinch ko'pincha xatolarga olib keladi: noto'g'ri tanlangan narx, noto'g'ri mijozga mo'ljallangan e'lonlar, hech kim izlamaydigani savdo kanallari.

Kichik biznes uchun keng omon xato — reklama uchun pul sarflab, ammo mahsulot tayyorlash yoki savdo jarayoni aniq bo'lmasa. Agar mijoz e'londan veb-saytingizga kirganda hech narsani tushunmasa yoki Telegramga telefon qilganda bir kundan keyin javob olsa — marketing ishlap ketmaydi. Sistema har bir marhalada mijozni qabul qilishga tayyor bo'lishi kerak.

O'zbekistonda kichik biznes marketing ni audience tushunishdan boshlashi kerak. O'z mijozningiz haqiqatan kim ekanligini aniqlang: yoshi, qayerda tovar izlaydi, qanday muammolarni hal qiladi. Keyin tizimning o'zi to'g'ri qurilganligini tekshiring: mahsulot tushunarli mi, narx to'g'ri mi, sotib olish oson mi. Faqat shundan keyin reklama yoqing. Ushbu asossiz pul e'lonlarga shunchaki yo'qoladi.